In tijden van onzekerheid op zoek naar betrouwbare informatie
26-03-2020

Rutte rules!
In tijden van onzekerheid op zoek naar betrouwbare informatie

Tijden veranderen. Nog niet zo heel lang geleden zaten we als gezin aan de buis (ja, vroeger zaten er in televisietoestellen buizen maar dat is voor een andere keer) gekluisterd als het Staatshoofd tot ons sprak. Niet alleen ons gezin, nee de hele straat en een groot gedeelte van Nederland zat ademloos voor zijn TV toestel. Veel keus had je als burger ook niet want Juul (en later Bea) kwam op alle staatszenders tot ons en de commerciële jongens waren er nog niet (of waren te ‘plat’ om als koningshuis mee geassocieerd te worden).

Hoe anders zijn de tijden nu? In nog geen week tijd gaven zowel koning Willem als onze premier een toespraak op TV over de gevolgen van het Corona-virus voor Nederland. Beide uitzendingen werden gelijktijdig op zowel NPO1 als RTL 4 uitgezonden wat het mogelijk maakt om wat leuke inzichten op te halen.

Het eerste dat opvalt, is dat de persconferentie van Rutte beter bekeken wordt dan die van de koning. Dit geldt voor alle leeftijdsgroepen en dus ook voor de van oudsher toch koningsgezinde NPO-kijker. Koning Willem scoort 1.861.000 kijkers in de leeftijdscategorie 25-54 jaar en dat is een stuk minder dan de 2,1 miljoen kijkers die Mark Rutte eerder die week trok. De oproep van Mark was natuurlijk uniek; behalve Joop de Uyl in de jaren ’70 had niet eerder een Nederlandse premier het volk op deze wijze toegesproken. Maar met zijn kijkcijfers moet Willem het ook afleggen tegen Wie is de Mol, die in februari nog doodleuk 1,95 miljoen kijkers in dezelfde leeftijdscategorie scoort. Zelfs Heel Holland bakt komt met haar 1,7 miljoen kijkers akelig in de buurt.

De magie van het Koningshuis lijkt dus tanende, zeker als je ziet dat het huwelijk van Willem & Maxima in 2002 met twee vingers in de neus 6 miljoen kijkers (!) naar – toen nog – Nederland 2 trok. In deze snel veranderende (digitale) wereld zie je dat de publieke omroep vecht voor wat het waard is en in onzekere tijden voor veel mensen toch nog de betrouwbare baken is waar ze graag op terugvallen. Twee miljoen mensen in de leeftijdscategorie 25-54 jaar bekeken op NPO 1 de toespraak van Rutte t.o.v. 672 duizend op RTL4. Hetzelfde geldt voor de toespraak van onze Koning (1,8 miljoen versus 745 duizend kijkers). Dit verschil is opmerkelijk genoeg nog groter als je kijkt naar de groep 20 – 34 jarigen, daar zie je dat de NPO bijna 4 tot 5 keer zoveel kijkers trekt dan RTL. Wat we hier echter niet moeten vergeten is dat deze jongere kijkersgroep waarschijnlijk het nieuws (en ook de toespraak) via de RTL Nieuws app bekijken. Uit betrouwbare bron hebben wij begrepen dat het aantal downloads van de Nieuwsapp sinds het begin van de Corona-crisis een enorme vlucht heeft genomen.

We zeiden het aan het begin van het artikel al: tijden veranderen. Waarbij de verandering niet altijd op alle plekken even snel gaat. Zo leveren de extra uitzendingen NPO1 flink veel extra TV kijkers op maar was het aantal kijkers dat op RTL 4 lineair naar de toespraak keek  – door verregaande digitalisering – nauwelijks hoger dan de uitzending van het half acht nieuws dat later op de avond volgde.

Wat kunnen we uit dit alles concluderen? Dat mensen in tijden van onzekerheid nog steeds op zoek zijn naar betrouwbare informatie maar steeds meer zelf bepalen via welke bron (medium, kanaal, persoon) ze dit tot zich nemen. Een mooie uitdaging voor ons als mediabureau om de doelgroep in haar zoektocht te volgen en om op relevante touchpoints aanwezig te zijn.

Als afsluiting een variatie op een reclameslogan uit de tijd dat Juliana nog koningin was en TV’s kasten waren die minimaal 15 kilo wogen: ‘Koning, Keizer, Admiraal… Popla (= wc papier) gebruiken ze kennelijk allemaal!’